Die hartseer realiteit van die Covid19-pandemie op testamente

You can share the contents of this article via the following links:

Die afgelope 15 maande het die mensdom onverhoeds betrap met ‘n brutale en onstuitbare virus wat geen respek toon vir hegte familie-verhoudings nie. As gevolg van die hoogs oordraagbaarheid van die Covid-19 virus, hoor ons daagliks van families wat binne ‘n kort bestek van tyd 3 of meer lede aan die dood afgestaan het.

Telkens wanneer ek na hierdie uiters traumatiese stories luister, kry ek koue rillings oor die erf-regtelike gevolge wat dit kan veroorsaak. Dit is waarom ek graag lesers, aan die hand van ‘n fiktiewe feitestel, wil herinner om hul testamente deeglik na te gaan en indien nodig, te hersien.

Die storie van Jan en San

Jan (57) en San (55) is in 2018 getroud (binne gemeenskap van goedere). Dit is beide van hul se tweede huwelik. 

Jan se seun, Klein-Jan, is in Julie verlede jaar geskei van Delila na ‘n kortstondige huwelik (buite gemeenskap van goedere) van 3 jaar. Klein-Jan en Delila het geen kinders van hul eie nie, maar Delila het 3 meerderjarige kinders. Delila se kinders het geen belangstelling getoon om met Klein-Jan of sy pa, Jan, ‘n gesonde verhouding op te bou nie. 

Klein-San is getroud (binne gemeenskap van goedere) met Brutus, ‘n man wat elke jaar ‘n nuwe sake-idee het en tot op hede nog geen daadwerklike bydrae tot hul gesamentlike inkomste gemaak het nie. Om die waarheid te sê, hulle finansiële posisie is so benard dat Brutus bankrotskap in die oë staar met sy  skuldeisers wat daagliks aan hul deur klop. 

Aangesien Jan en San binne gemeenskap van goedere getroud is, beskik hul oor ‘n enkele boedel en het hul gevolglik ook ‘n gesamentlike testament. Hul gesamentlike testament bevat ‘n klousule wat bepaal dat, by die dood van een van hulle, die langslewende gade die totale inhoud van die boedel erf. Hul testament spreek tot die moontlikheid waar beide gesamentlik sterf en hul kinders dan gevolglik in gelyke dele sal erf.

Op 10 Januarie 2021 doen Jan onwetend die Covid-19 virus op. Hy en San gaan kuier by Klein-Jan. Op 17 Januarie voel Jan olik en ‘n Covid-19 toets onthul dat hy die virus onder lede het. Sy gesondheid verswak baie vinnig en hy sterf op 18 Januarie in die hospitaal. Op 20 Januarie toets San ook positief vir die virus. Sy word ook baie siek en sterf tragies op 24 Januarie. Klein-Jan word ook nie die virus gespaar nie, en sterf op 30 Januarie. 

Testate en Intestate regsopvolging

Met Jan se dood, op die 18de Januarie, tree die bepalings van hul testament in, en gevolglik is San die enigste erfgenaam. Met San se dood, het sy nie ‘n nuwe testament opgestel nie, en die bepalings van die gesamentlike testament het nie verdere erf-gevolge aangespreek nie. Gevolglik sterf San intestaat. Aangesien Jan en San nie gelyktydig oorlede is nie, sal die bepaling dat die hul kinders in gelyke dele erf nie van toepassing wees nie. Die gevolg is dat die beskerming wat Jan en San in hul testament tot die voordeel van hul kinders bewil het, nie uitvoering kan geniet nie.

Die regsgevolge hiervan is dat Klein-San uiteindelik die enigste erfgenaam is, want Klein-Jan is nie ‘n intestate erfgenaam van San nie. Die erfenis wat Klein-San toeval staan onbeskermd teen die eise van Brutus se skuldeisers, aangesien Klein-San en Brutus een gesamentlike boedel het in terme van hul huweliksbedeling. Die beskermingsklousule van Klein-San se erfenis, soos vervat in Jan en San se testament, vind nie meer toepassing nie. 

Na die egskeiding het Klein-Jan dit nagelaat om sy testament (waarin hy sy erfenis in gelyke dele aan Delila en sy pa, Jan, nalaat) te hersien. Ten tyde van Klein-Jan se dood, is sy pa voor hom oorlede en gevolglik val Jan se volle erfenis Delila toe. Aangesien meer as 3 maande verloop het na die egskeiding, sal Delila steeds ingevolge Klein-Jan se testament erf. [Die Suid-Afrikaanse reg bied ‘n grasie-tydperk van drie maande aan persone wat skei om hul testamente te hersien. Tydens die genoemde drie maande, word dit aanvaar dat die (vorige) gade benoem in ‘n testament, nie ‘n begunstigde in die testament is nie. Daarna word dit aanvaar dat die testateur wel die (vorige) gade wou bevoordeel.]

Aan die hand van bogenoemde dui dit op die belangrikheid dat testamente gereeld hersien word ten einde dat dit in alle opsigte voorsiening maak vir behoorlike erfopvolging deur substitusie. Dit sluit die eksekuteur(s) en trustees (by testamentêre trusts) in. 

‘n Verdere realiteit is dat familielede soms in verskillende lande woon wat kan meebring dat erfgename buitelandse bates erf. Dit is derhalwe belangrik dat aparte testamente verkieslik opgestel moet word om te spreek tot hul buitelandse bates.

Neem kennis: Die inhoud van hierdie artikel is nie bedoel om ‘n breedvoerige bespreking van die reëls van toepassing in erfreg te wees nie. Dit dien bloot as ‘n herinnering aan lesers dat hul testamente, veral in die lig van die Covid-19 pandemie, moontlik dringende aandag benodig.

Tineke van Rooyen
Prokureur by TVR LAW te Jeffreysbaai
073 044 2155

1st consultation free

Contact me
The newsletter

Know your rights and remedies and stay abreast of legal developments by signing up for my regular mail newsletter. You can easily unsubscribe any time and I won’t share your details.

About

My name is Tineke van Rooyen and I practice as an attorney in Jeffreys Bay, thereby servicing the greater Kouga District.

More about me
Pose your legal questions

I host live stream YouTube information sessions (TVR Law Q&A Video Café) regularly on different legal topics. Here I tackle legal questions posed by you and people like you. Click through below to learn more.

Learn more

Copyright © 2021 TVR LAW, Hosted and maintained by Bay Marketing Co. All rights reserved.
View our privacy policy under the legal tab.

chevron-down